دستگاه آب شیرین کن صنعتی RO
مقدمه:
در این بخش به معرفی تاریخچه دستگاه RO و فرایند اسمز معکوس می پردازیم.
در این بخش به خصوصیات فیزیکی، شیمیایی و میکروبی آب می پردازیم.
در این بخش هدف استفاده از دستگاه RO، فرایند اسمز و اسمز معکوس شرح داده می شود.
در این بخش به معرفی دستگاه RO، فرایند اسمز، اسمز معکوس، پمپ، انواع فیلتر ها، ممبران و… می پردازیم.
آب و خصوصیات مربوطه
تاریخچه:
تاریخچه فرایند اسمز معکوس:
فرآیند اسمز معکوس برای اولین بار توسط ژان آنتونی نولت – Jean-Antoine Nollet در سال 1748 ثبت شد.
آنتونی در یک محیط کاملا آزمایشگاهی با استفاده از مثانه خوک به عنوان غشاء ثابت کرد که یک حلال قادر به عبور از یک غشای نیمه تراوا به طور انتخابی، از طریق فرآیند فشاراسمزی طبیعی می باشد و فرایند عبورتازمانی که به تعادل در دو طرف غشاء برسد ادامه دارد.
استفاده از اسمز معکوس طول سالها:
بعد از گذشت 200 سال، در سال 1949 دانشگاه کالیفرنیا واقع در لس انجلس UCLA اولین دانشگاهی بود که به دنبال فرایند مناسب با استفاده از روش اسمز معکوس و با هدف حذف نمک از آب دریا می بود که در نهایت در سال 1950 با همکاری محققان دانشگاه کالیفرنیا و دانشگاه فلوریدا، موفق به تولید آب شیرین از آب دریا شدند. اما این اکتشاف به دلیل شار پایین، قابلیت تجاری سازی نداشت.
بعدا با کشف غشاهایی با شار بالا، دست یافتن به مقیاس تجاری جهت تولید دستگاه RO محقق گردید به گونه ای که در سال 1977 فلوریدا اولین ایالت در امریکا بود که موفق به استفاده از این تکنولوژی در مقیاس بزرگ با ظرفیت 3 میلیون گالن در روز شد.
آب (خصوصیات و اصطلاحات مربوطه)
خواص فیزیکی، محتویات شیمیایی و بیولوژیکی آب
مفهوم TDS و TSS
آب یک حلال قوی است؛ یعنی بسیاری از مواد را در خود حل میکند. هر مادهای که در آب قرار میگیرد، بسته به رفتار خود سه حالت دارد:
محلول: کاملاً حل میشود (مثل نمک و شکر).
کممحلول: بخشی حل میشود (مثل گچ).
نامحلول: اصلاً حل نمیشود و بهصورت ذره باقی میماند (مثل ماسه و گل).
چیزی که حل میشود به صورت یون یا مولکول وارد آب میشود و مقدار آن را با شاخص TDS میسنجند (کل مواد محلول در آب – سختی موقت یا دائم).
چیزی که حل نمیشود و به شکل ذره شناور میماند با شاخص TSS اندازهگیری میشود (کل مواد معلق – کدورت).
بهطور خلاصه:
TDS نشاندهنده مواد محلول
TSS نشاندهنده مواد نامحلول است
و هر دو کیفیت فیزیکی آب را مشخص میکنند.
مفهوم EC
EC به میزان رسانایی آب اشاره دارد. آب در حالت عادی رسانا نیست هرچه نمک ها و یون های محلول در آب بیشتر شود رسانا می گردد. می توان گفت EC شاخص غیر مستقیم مقدار مواد محلول در آب است. در ذیل ارتباط بین دو فاکتور TDS و EC را مشاهده میفرمایید:
مفهوم PH
PH شاخصی است برای بیان اسیدی بودن یا بازی بودن آب. اعداد بین 5 تا 7 آب را اسیدی و بین 7 تا 14 آب را بازی نشان میدهد. تنظیم و مانیتورینگ PH مهم است زیرا بالا بودن آن باعث رسوب کربنات و کاهش کارایی ممبران و پایین بودن آن خوردگی فلزات را همراه دارد.
آلاینده ها در آب به پنج دسته اصلی تقسیم می شوند:
معرفی دستگاه آب شیرین کن
این دستگاه آب غلیظ را از یک غشاء نیمه تراوا عبور می دهد که در ادامه برخی یونها، مولکولها و همچنین ذرات بزرگتر حذف می گردند و آب خالص تحویل خروجی می گردد. (اسمز معکوس)
فرایند اسمز چیست؟
فرایندی طبیعی است که در آن آب از جایی که غلظت مواد در آن کمتر است به سمتی که غلظت مواد در آن بیشتر است جریان می یابد.
اسمز معکوس چیست؟
اسمز معکوس فرایندی عکس فرایند اسمز می باشد که در آن با اعمال فشاری بیشتر از فشار اسمزی به سمتی که غلظت مواد در آن بیشتر است وارد می گردد. در نتیجه آب ناخالص در خلاف جهت اسمزی به داخل غشا حرکت می کند و آب خالص عبور می نماید. ناخالصی ها پشت غشاء باقی مانده و به سمت فاضلاب یا drain راهنمایی می گردند.
فرآیند اسمز معکوس توانایی کاهش تا ۹۹ درصد از آلایندههای محلول در آب را دارد، که آن را به یک روش ایدهآل برای تصفیه آب شور و آبهای آلوده تبدیل کرده است.
مزایای سیستمهای اسمز معکوس
- حذف گسترده آلایندهها: اسمز معکوس قادر است طیف گستردهای از آلایندهها از جمله یونهای نمکی، فلزات سنگین، نیتراتها، و مواد شیمیایی آلی را از آب حذف کند. این موضوع به ویژه برای مناطقی که آب شور دارند یا با منابع آلوده مواجه هستند بسیار مهم است.
- صرفهجویی در هزینهها: با توجه به کارایی بالای سیستمهای RO در حذف آلایندهها، این سیستمها میتوانند به کاهش هزینههای تصفیه آب کمک کنند. علاوه بر این، در بسیاری از موارد استفاده از سیستم اسمز معکوس میتواند هزینههای مربوط به خرید و حمل آب بطریشده را نیز کاهش دهد.
- حفاظت از محیط زیست: استفاده از سیستمهای RO میتواند به کاهش نیاز به مواد شیمیایی در فرآیند تصفیه آب کمک کند. این موضوع علاوه بر حفاظت از منابع آب، باعث کاهش آسیبهای محیط زیستی نیز میشود.
- پایداری و دوام بالا: سیستمهای اسمز معکوس معمولاً از مواد با دوام بالا ساخته میشوند و در صورت نگهداری صحیح میتوانند برای سالها بدون نیاز به تعمیرات اساسی کار کنند.
نحوه عملکرد سیستمهای اسمز معکوس
- پیشتصفیه: در این مرحله، آب از فیلترهای اولیه عبور داده میشود تا ذرات بزرگتر مانند شن و ماسه، کلر، و سایر آلایندههای موجود در آب حذف شوند. این مرحله به منظور حفاظت از غشای اصلی سیستم اسمز معکوس صورت میگیرد.
- اسمز معکوس: در مرحله اصلی، آب با فشار از غشای نیمهتراوا عبور داده میشود. در این فرآیند، آلایندهها و ذرات ناخواسته به دام میافتند و آب خالص از غشا عبور میکند. آب تصفیه شده در مخازن ذخیره میشود و آماده استفاده است.
- پستصفیه: پس از عبور آب از غشای اسمز معکوس، آب ممکن است از فیلترهای کربنی یا UV عبور کند تا اطمینان حاصل شود که هیچ ذره مضر باقی نمانده است.
پروسه کاری دستگاه RO
قدم اول انتخاب و استفاده از پمپ مناسب در سیستم آب شیرین کن صنعتی می باشد. هدف استفاده از این پمپ غلبه بر فشار اسمز طبیعی است که به زبانی ساده تر می توان گفت، پمپ باعث می شود آب ناخالص شامل نمک و یا سایر ناخالصی ها قادر به عبور از غشاء نیمه تراوا گردد.
استفاده از فیلتر شنی:
فیلتر های شنی یا مولتی مدیا نقش بسیار موثری به عنوان یکی از مراحل مهم تصفیه آب در دستگاه های آب شیرین کن صنعتی دارند که این مهم تاثیر به سزایی در کیفیت آب و افزایش طول عمر دستگاه دارد. در این مرحله، آب با فشار بسیار بالا از ذرات معلق شامل گل و لای، شن و ماسه عبور می نماید و پاک سازی اولیه با جذب ذرات معلق فیزیکی، بیولوژیکی و کدورت آب تا قطر 20 میکرون صورت می گیرد.
فیلتر رزینی:
فیلتر رزینی از طریق فرایند تعویض یونی جهت حذف آلاینده هایی مانند سختی و قلیائیت آب استفاده می گردد. رزین های موجود در فیلتر رزینی با جذب کلسیم و منیزیم و رهاسازی یون سدیم در ازای جذب یون های مذکورعمل می کنند. از آنجایی که یون سدیم، قابلیت حل شدن بالاتری نسبت به یون های مذکور دارد در نتیجه مشکل رسوب آب را از بین می رود.
فیلتر کربنی:
یکی دیگر از فیلترهای اساسی و مهم در سیستم های تصفیه آب و فاضلاب، فیلتر کربنی یا کربن اکتیو می باشد. این فیلتر، نقش به سزایی در کیفیت آب، سلامت و عمر دستگاه ایفا می نماید. پروسه کاری آن، بر مبنای جذب مواد آلی توسط کربن های فعال می باشد که در نتیجه کمک شایانی به جلوگیری از رشد میکرو ارگانیسم ها و باکتری ها می نماید.
نکات مهم در نگهداری سیستمهای اسمز معکوس
هدف استفاده از دستگاه RO چیست؟
جهت تولید آب خالص صنعتی، طبی، کشاورزی و یا آشامیدنی از آن استفاده می گردد.
کاربردهای صنعتی و شهری سیستمهای اسمز معکوس
- تصفیه آب شهری: یکی از مهمترین کاربردهای سیستمهای RO، تصفیه آب شهری است. با استفاده از این سیستمها، شهرها میتوانند آب با کیفیت و خالص را به شهروندان خود ارائه دهند و از مشکلات ناشی از آلایندههای موجود در آب جلوگیری کنند.
- کشاورزی: کشاورزی یکی از صنایعی است که به آب با کیفیت نیاز دارد. در مناطق خشک یا مناطقی که آب شور دارند، استفاده از سیستمهای اسمز معکوس میتواند به تأمین آب مورد نیاز برای کشت محصولات کشاورزی کمک کند.
- صنایع غذایی و نوشیدنی: در صنایع تولید مواد غذایی و نوشیدنی، کیفیت آب اهمیت زیادی دارد. سیستمهای RO با حذف آلایندهها و املاح از آب، کیفیت محصولات نهایی را بهبود میبخشند و به حفظ استانداردهای بهداشتی کمک میکنند.
- تصفیه آب صنعتی: بسیاری از صنایع از آب به عنوان یک منبع حیاتی استفاده میکنند. در صنایعی مانند پتروشیمی، داروسازی، و تولید انرژی، استفاده از آب با خلوص بالا برای فرآیندهای تولید اهمیت زیادی دارد. سیستمهای اسمز معکوس میتوانند نیاز این صنایع به آب تصفیه شده را به طور کامل تأمین کنند.
نتیجهگیری
برترین برندهای تجهیزات RO (اسمز معکوس) در دنیا
- DOW (DuPont Water Solutions) – محصول: ممبرانهای FILMTEC که به عنوان یکی از بهترین ممبرانهای RO در جهان شناخته میشوند. این ممبرانها به دلیل کیفیت بالا، عملکرد طولانیمدت، و توانایی حذف مواد معدنی و آلایندهها بسیار محبوب هستند.
- Hydranautics – محصول: ممبرانهای سری ESPA و SWC که برای کاربردهای صنعتی و آبشیرینکنهای آب دریا طراحی شدهاند. این ممبرانها به دلیل بازدهی بالا و مصرف انرژی کم، انتخاب بسیاری از صنایع بزرگ میباشند.
- Toray – محصول:ممبرانهای RO و NF (نانوفیلتراسیون) با فناوری پیشرفته که به حذف مواد معدنی، میکروارگانیسمها، و آلایندههای شیمیایی کمک میکنند. محصولات تورای به خاطر عملکرد پایدار و طول عمر بالا مشهور هستند.
- LG Chem – محصول: ممبرانهای RO که به عنوان یکی از محصولات برتر برای تصفیه آب صنعتی و خانگی در نظر گرفته میشوند. ممبرانهای الجی چم با کارایی بالا و مصرف انرژی بهینه، برای حذف آلایندهها و املاح سنگین بسیار مناسب هستند.
- Pentair – محصول: سیستمهای تصفیه آب و فیلترهای RO که برای کاربردهای صنعتی و خانگی طراحی شدهاند. پنتایر به دلیل راهحلهای جامع و محصولات با کیفیت بالا در حوزه تصفیه آب شناخته شده است.
- Koch Membrane Systems – محصول: ممبرانهای RO و UF (اولترافیلتراسیون) که برای تصفیه آب صنعتی و کاهش املاح آب به کار میروند. ممبرانهای این شرکت به خاطر مقاومت بالا در برابر رسوبگذاری و طول عمر بالا مشهور هستند.
- GE Water & Process Technologies (اکنون بخشی از SUEZ) – محصول: ممبرانهای RO و سیستمهای تصفیه آب که برای کاربردهای صنعتی، تجاری و خانگی مناسب هستند. GE به دلیل فناوری نوآورانه و محصولات با کیفیت بالا در این حوزه شناخته میشود
این برندها از جمله معتبرترین تولیدکنندگان تجهیزات اسمز معکوس در جهان هستند و محصولات متنوعی برای کاربردهای مختلف ارائه میدهند، از جمله تصفیه آب خانگی، صنعتی، و آبشیرینکنهای آب دریا.
